Logo Apollo Praktijk 2015.png

Overige tests

 

 

15-Woorden Test Scorehulp Kaldenbach

Voor de 15-Woorden Test heeft Apollo Praktijk een Scorehulp ontwikkeld, waarmee u deze geheugentest snel en foutloos kunt scoren. Lees het informatiebestand met screenshot en bekijk hieronder de trailer (YouTube demonstratievideo), waarin u een ‘live’ rondleiding krijgt en ziet hoe eenvoudig en gebruikersvriendelijk de 15-Woorden Test Scorehulp werkt. Het programma werkt vergelijkbaar met de WISC-III Scorehulp, waarmee u mogelijk reeds bekend bent. Het bestand blijft in ontwikkeling, dus het kan voorkomen dat de Scorehulp die u bestelt verder ontwikkeld is dan wat u in de trailer ziet. De 15-Woorden Test zèlf (6 t/m 12 jaar), is te bestellen via www.kinderneuropsycho-noordned.nl.

 

15-WT Scorehulp YouTube.GIF

000.JPG

 

 

Beery VMI Nederlandstalige instructies

Download hier de Nederlandstalige instructie (laatste update april 2018) van de 6e editie van de Beery VMI (2010). Mocht u nog de ‘oude’ Beery gebruiken (5e editie), dan vindt u hier de Nederlandstalige instructies van deze 5e editie van de Beery VMI (2004). In de ‘oude’ versie staat minder helder wat te doen met de scoring van fouten in oefenitems 4 t/m 6 van de VP en MC, lees daarvoor de meest recente instructie van de 6e editie.

 

 

Betrouwbaarheidsintervallen in IQ-tests: hoe zat het ook alweer? (artikel)

In De Psycholoog van november 2017 publiceerden Kimberley Lek en collega’s een interessant artikel over betrouwbaarheidsintervallen in intelligentietests: wat zijn de verschillende manieren waarop deze kunnen worden berekend en hoe interpreteer je het eigenlijk? Het blijkt namelijk dat we dat nogal eens verkeerd doen… De WISC-III wordt gebruikt als illustratie.

 

 

Bourdon-Vos Scorehulp

Ontwikkeld door collega gz-psycholoog Sjoukje Delfsma. Download hier de Bourdon-Vos Scorehulp.

Onder ‘Publicaties’ vindt u een artikel met veel relevante informatie over de Bourdon-Vos test.

Bourdon-Vos.GIF

 

 

BRIEF grafiek

Collega Judith Hendriks heeft voor de BRIEF (vragenlijst m.b.t. executieve functies 5 tot 18-jarigen) een handig Excelbestand beschikbaar gesteld waarin u de gegevens eenvoudig kunt invullen en een grafische weergave krijgt die u kunt kopiëren naar uw rapport. De uitdraai is overzichtelijk, prettig om bij de vragenlijst in het dossier te bewaren en ook bruikbaar bij de terugkoppeling aan de cliënt. Na de eerdere januari 2013 en juli 2014 versies, kunt u hier nu de april 2015 editie downloaden. Conform de handleiding (2012) is de afkaplijn van T=60 naar T=65 verlegd en bestaat nu de mogelijkheid om naam en geboortedatum van de cliënt in te vullen.

 

 

D-KEFS Color-Word Interference Test Scorehulp

Download hier de D-KEFS Color-Word Interference Test Scorehulp Kaldenbach 1.2 (update oktober 2018). Het betreft hier de CWIT die door Pearson in 2007 naar het Nederlands is vertaald en uitgegeven, bestaande 4 condities. Het gaat dus niet om de Stroop kleur-woord interferentietaak, hoewel het er grotendeels op lijkt. In dit bestand zijn geen normgegevens ingevoerd. Bij het gebruik van de D-KEFS Color-Word Interference Test (2007) blijkt voor veel gebruikers het scoreformulier bij de test erg onduidelijk. Opgezochte scores moeten verderop op het formulier worden overgenomen, maar de gebruiker moet dan telkens kijken welke scores het betreft en zorgvuldig zijn om te voorkomen dat verkeerde scores in verkeerde hokjes belanden en tot een onjuiste conclusie leiden. Ook het opzoeken van scores in de juiste tabellen vraagt grote alertheid. Om deze reden is een digitale versie van het scoreformulier gemaakt, waarbij ingevulde scores direct worden overgenomen op de andere plekken van het formulier waar dit vereist is. Ook wordt direct de verrekening tussen scores uitgevoerd, die anders handmatig moet plaatsvinden. Om verwarring te voorkomen wordt extra verwezen naar de betreffende handleidingtabellen. Gebruik van deze Scorehulp scheelt u ongeveer 10 minuten, verkleint de foutmarge en staat bovendien netjes in het dossier.

 

 

D-KEFS Trail Making Test Scorehulp

Download hier de D-KEFS Trail Making Test Scorehulp Kaldenbach 1.3 (update november 2018). Het betreft hier de TMT die door Pearson in 2007 naar het Nederlands is vertaald en uitgegeven, bestaande 5 condities. Het gaat dus niet om de TMT-A en TMT-B, de versie die 2 condities kent. In dit bestand zijn geen normgegevens ingevoerd. Bij het gebruik van de TMT (2007) blijkt voor velen het scoreformulier dat bij de test hoort wat onduidelijk. Opgezochte scores moeten verderop op het formulier worden overgenomen, maar de gebruiker moet dan telkens kijken welke scores het betreft en zorgvuldig zijn om te voorkomen dat verkeerde scores in verkeerde hokjes belanden en tot een onjuiste conclusie leiden. Om deze reden is een digitale versie van het scoreformulier gemaakt, waarbij ingevulde scores direct worden overgenomen op de andere plekken van het formulier waar dit vereist is. Ook wordt direct de verrekening tussen scores uitgevoerd, die anders handmatig moet plaatsvinden. Gebruik van deze Scorehulp scheelt u weer enkele minuten, verkleint de foutmarge en staat bovendien netjes in het dossier.

 

 

HiPIC grafiek

Collega Judith Hendriks heeft voor de HiPIC (Hiërarchische Persoonlijkheidsvragenlijst voor Kinderen van 6 t/m 12 jaar) een handig Excelbestand beschikbaar gesteld waarin u de gegevens eenvoudig kunt invullen en een grafische weergave krijgt die u kunt kopiëren naar uw rapport. De uitdraai is overzichtelijk, prettig om bij de vragenlijst in het dossier te bewaren en ook bruikbaar bij de terugkoppeling aan de cliënt.

 

 

Hoogbegaafdheid: tips voor het afnemen van IQ-tests bij deze doelgroep

Eind 2014 verscheen het boek 'Een andere kijk op hoogbegaafdheid' van Mariken Althuizen, Esther de Boer en Nathalie van Kordelaar. Hierin beschrijven zij hoogbegaafdheid vanuit een positieve invalshoek en geven zij allerlei praktische tips aan ouders, leerkrachten en hulpverleners. Interessant voor u als collega-diagnost zijn hun tips voor (IQ-)onderzoekers die (hoog)begaafde kinderen testen. Deze doelgroep stelt specifieke eisen aan u als onderzoeker. Download hier hun tips, geplaatst met toestemming van de auteurs.

 

 

Hoogbegaafdheid: artikel over dit 'label'

In het tijdschrift GZ-PSYCHOLOGIE van juli 2011 verscheen een artikel over de onwenselijkheid van het label ‘hoogbegaafdheid’. In dit artikel lichten de auteurs Mia Frumau, Jan Derksen en Willy Peters toe waarom ze deze classificatie liever zien gaan, zonder daarmee ook de zorg voor kinderen met speciale mogelijkheden te willen verschralen. Download hier het artikel (geplaatst met toestemming van de eerste auteur).

 

 

Intelligentiebepaling bij zeer lage niveaus (artikel)

In het eerste 2012-nummer van het Tijdschrift voor Neuropsychologie staat een relevant artikel van Herman van Boxtel en Petra Hurks (beide COTAN-lid) over de mogelijkheden en vooral beperkingen van intelligentiebepaling bij zeer lage niveaus. Als u met deze doelgroep werkt, is dit artikel ‘verplichte literatuur’. Download hier het artikel, geplaatst met toestemming van de auteurs, redactie en uitgever.

 

 

IQ-tests onvoldoende betrouwbaar voor indicatiestelling (artikel)

In de GGZ komen mensen op basis van het gemeten IQ in bepaalde zorgcircuits terecht. Britta van Toorn en Cobi Bon, beiden collega’s werkzaam in het forensische veld, schreven in april 2011 een kritisch en verhelderend artikel ( klik hier om te downloaden, geplaatst met toestemming) waarin zij aantonen dat IQ-tests tekortschieten en onvoldoende in staat zijn om voor dergelijke indicatiedoeleinden gebruikt te worden. Illustratief zijn de verschillen tussen de verschillende intelligentietests. Als tests COTAN-goedgekeurd zijn, maar toch andere uitkomsten geven die elk leiden tot een andere indicatie, wat is dan wijsheid? In hun onderzoek vergelijken zij drie IQ-tests voor volwassenen: de WAIS-III, GIT-2 en KAIT. E.e.a. illustreert wederom dat er nooit op basis van een IQ alleen belangrijke beslissingen moeten worden genomen en dat ook andere factoren moeten worden meegewogen. Verder pleit het tegen het hanteren van strikte grenzen (‘slagboomdiagnostiek’).

In De Psycholoog van september 2011 reageert Jacqueline Mulder, auteur van de KAIT, op dit artikel en plaatst zij enkele kritische kanttekeningen bij de bevindingen van Van Toorn en Bon. Download hier Mulders reactie.

 

 

IQ-tests en ontwikkelingen in het tienerbrein (artikelen)

In oktober 2011 verscheen in het toonaangevende internationale wetenschappelijke tijdschrift Nature een artikel over de relatie tussen veranderingen op intelligentietests en veranderingen in het tienerbrein. Wat bleek? Veranderingen in zowel verbale als performale capaciteiten bleken ook tot veranderingen in het brein te hebben geleid, zichtbaar op MRI-scans. Download hier het artikel. In de weken na publicatie verschenen er enkele krantenartikelen waarin de implicaties van het onderzoek werden besproken. Lees 'IQ van tieners niet stabiel maar volop in beweging' (Volkskrant 20-10-2011) en 'Pimp je brein' (Volkskrant 29-10-2011). Op 21 oktober 2011 gaf Jelle Jolles (hoogleraar op het gebied van hersenen en gedrag aan de VU Amsterdam) een interview op radio 1 over het onderzoek en de maakbaarheid van het brein.

Wat vind ik van het onderzoek? Hoewel er methodologisch best kritische kanttekeningen te plaatsen zijn (steekproefgrootte n=33, bovengemiddeld intelligente proefpersonen, onvoldoende zicht op wat tieners in de vier tussenliggende jaren hadden gedaan, inconsistente meetinstrumenten met WISC-III bij 1e meting en WAIS-III bij 2e meting, enz.), is helder dat er een verband is tussen ontwikkeling van capaciteiten en ontwikkeling van daarbij betrokken hersengebieden. De bevinding dat vier jaar later 20% van de tieners een IQ-verschil laat zien van minimaal 10 punten, vind ik niet zo bijzonder (zeker als je weet dat er is nagemeten met een andere test), uitschieters daargelaten. Tien punten verschil is niet significant (overlappende betrouwbaarheidsintervallen) en er zijn allerlei factoren die verklaren dat iemand op verschillende momenten anders presteert of functioneert. Het is evenmin nieuw dat wordt aangetoond dat een IQ geen biologisch verankerde stabiele maat is. Wel interessant en nieuw is de relatie die men heeft kunnen leggen met het brein. Maar is het niet vrij logisch (‘use it or lose it’ principe) en vergelijkbaar met spieren? Aanleg en andere factoren bepalen daarbij wat de marges van mogelijkheden zijn bij training. Niet iedereen die traint, wordt een topsporter en niet iedereen die cognitief enorm gestimuleerd wordt, haalt een hoog onderwijsniveau. Maar stimuleren helpt wèl! Een paardenbloem zal groter, gezonder en kleurrijker worden met voldoende zonlicht, water en specifieke voedingsstoffen, maar hij zal nooit een meter hoog worden of een bloem krijgen ter grootte van een roos… Conclusie: stimuleren is goed en ga niet te vroeg uit van het handicapmodel/beperkingen, maar blijf ook realistisch, waak voor overvragen en realiseer dat iedereen zijn eigen plafond heeft.

 

 

Ontwikkelingsperspectief (OPP): meer dan IQ en leerrendement (artikel)

Download het artikel van collega Noëlle Pameijer (geplaatst met haar toestemming) over de rol van een ontwikkelingsperspectief (OPP) binnen het onderwijs. Het werd in oktober 2011 gepubliceerd in Orthopedagogiek: Onderzoek en Praktijk en bespreekt allerlei overwegingen rondom een OPP, UB/UN, LRV en IQ-tests. Na het lezen van het artikel zijn de betekenissen van alle afkortingen u zonneklaar.

 

 

Psychose-instrumenten (GedachtenUitpluizen.nl)

Prof. dr. Mark van der Gaag is al jarenlang een autoriteit op het gebied van psychosen. Samen met zijn collega’s heeft hij de website gedachtenuitpluizen.nl ontwikkeld, waarop veel diagnostische instrumenten en scoreprogramma’s m.b.t. psychose in de brede zin van het woord staan. Kijk onder ‘Meetinstrumenten’.

 

 

Scorehulpen

Collega Rémy Antonides is neuropsycholoog met interesse en expertise op het gebied van NAH (Niet-Aangeboren Hersenletsel). Hij is actief in het ontwikkelen van gratis scorehulpen voor allerlei tests die we bij kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen gebruiken. Bezoek zijn website www.nahadvies.nl en tref onder andere scorehulpen aan voor de Achenbach-lijsten (ABCL/CBCL, TRF, YSR), ASR, AVL, BRIEF/BRIEF-A, CBSK/CBSA, FEEL-KJ, NPV-2-R/NPV-J-2, NVM, OKIV-R, PMT-K-2, SCL-90, SEV, SRZ en UCL. Dergelijke scorehulpen kunnen u tijd besparen en verkleinen het risico op fouten.

 

 

Sociale Plaatjes Test

Download de Sociale Plaatjes Test en het bijbehorende onderzoeksverslag.

Jet Vleeming en Claire Verwey studeerden in 2005 af op deze test. Zij vonden de Rosenzweig Picture-Frustration Test erg waardevol maar tegelijkertijd ook erg verouderd, de plaatjes sluiten volgens hen onvoldoende aan bij de belevingswereld van kinderen van nu. Daarom hebben zij nieuwe plaatjes laten tekenen, uitgaande van een andere theoretische achtergrond, waardoor met name de plaatjes met een ambigue situatie bruikbaar bleken te zijn. De theorie die zij als achtergrond gebruikt hebben, is het Sociale Informatie Verwerkingsmodel van Dodge (1993). Het SIV-model wordt gebruikt om te verklaren waarom sommige kinderen wel en andere niet agressief reageren in dezelfde of vergelijkbare situaties. Uit eerder onderzoek van Graybill en Heuvelman (1993) bleek dat de plaatjes met ambigue situaties het best bruikbaar zijn. Deze plaatjes hebben zij als uitgangspunt genomen, daarnaast hebben zij nieuwe plaatjes gemaakt. In een pilot studie kwamen 20 bruikbare plaatjes naar voren. Voor het uiteindelijke onderzoek deden 140 proefkinderen van een reguliere basisschool mee, en 30 kinderen uit het speciaal onderwijs. Ze hebben ook een agressievragenlijst voor ouders en leerkrachten gebruikt om te controleren welke kinderen als agressief gezien werden en waarvan dus verwacht werd dat zij meer agressieve antwoorden zouden geven. De betrouwbaarheid van het instrument bleek redelijk goed te zijn. Er bleken echter nauwelijks agressieve kinderen mee te doen aan het onderzoek waardoor de validiteit niet bewezen kon worden. Voor reacties kunt u zich direct wenden tot claireverwey@hotmail.com.

 

 

wais-iii-5.bmp

WAIS-III gebruik bij lagere IQ’s (artikel)

In het maartnummer van De Psycholoog verscheen een artikel van Floor Thijs, Jolanda Hoogervorst, Wim Pesch en Albert Ponsioen. De titel: Vissen in troebel water: het gebruik van de WAIS-III-NL bij (jong)volwassenen met lagere IQ’s. Download hier het artikel (geplaatst met toestemming), lees de beperkingen van de WAIS-III bij lagere IQ’s en… wat u kunt doen. De auteurs komen met enkele praktische suggesties.

 

 

WISC-III Scorehulp

In de WISC-III Scorehulp kunt u naast de WISC-III ook intelligentietests als de WAIS-III/IV, WPPSI-III, KAIT, WNV en SON-R 2½-7/6-40 en RAKIT-2 analyseren volgens de hiërarchische analysemethode. Download onder ‘WISC-III’ op deze website de WISC-III Scorehulp, waar u ook meer informatie aantreft.

 

 

WNV: pas op met de onbetrouwbare leeftijdsequivalenten!

De meeste IQ-tests bieden de mogelijkheid om 'leeftijdsequivalenten' (soms ook 'referentieleeftijden' genoemd) op te zoeken; dit is de leeftijd die past bij een exact 'in het midden van het gemiddelde' liggende prestatie op een bepaalde subtest (bij de Wechslertests is dit de leeftijd waarop je dan een subtestscore van 10 zou behalen, of een IQ van 100). De WNV werkt met T-scores, die een gemiddelde kennen van 50 en een sd van 10. Deze leeftijdsequivalenten zijn echter onbetrouwbaar en misleidend voor klinisch gebruik, reden waarom ik u afraad deze voor de WNV te gebruiken. Neem het voorbeeld van een 13;11-jarige jongen die op Matrix Redeneren met een ruwe score van 26 een gewoon gemiddelde T-score van 56 haalt. De leeftijdsequivalent die u hierbij in de handleiding vindt, is 21;3 jaar (7;4 jaar boven de kalenderleeftijd!). De WNV-scoringshandleiding zegt hier iets over op blz 37 en ook de technische handleiding (blz 51-52) heeft er aandacht voor. Lees het artikel van Evers & Resing over het drijfzand van (didactische) leeftijdsequivalenten uit De Psycholoog van sept 2007.

 

 

WNV versus SON-R 5½-17: een vergelijkend onderzoek

Download het onderzoeksverslag waarop Sebastiaan Abbink en Yosta Oude Weernink in oktober 2010 afstudeerden. Zij namen bij 32 adolescenten uit internationale schakelklassen (leeftijd 13 t/m 18 jaar, allochtone ISK-leerlingen van voornamelijk niet-westerse afkomst) zowel de SON-R 5½-17 als de WNV-NL af, beide non-verbale intelligentietest. De WNV-NL is eind 2008 in Nederland verschenen en in 2009 door de COTAN op alle categorieën positief beoordeeld. Inmiddels is de SON-R 5½-17 verouderd en onbruikbaar, opgevolgd door de SON-R 6-40. Hun conclusie is onder meer dat de WNV-NL een goede vervanger van de SON-R 5½-17 is. Opvallend is dat de scores op de WNV gemiddeld enkele punten hoger liggen dan op de SON-R 5½-17. Hoewel dit verschil bij lange na niet significant is, druist het wat in tegen de veelgehoorde uitspraak dat de SON-R 5½-17 over het algemeen te hoog uitvalt en daarmee een kind ‘overschat’. Lees deze interessante bijlage en kijk wat u met dit ‘vergelijkend warenonderzoek’ in de praktijk kunt. Eventuele vragen of reacties kunt u direct mailen naar sebastiaanabbink@gmail.com.

 

 

WPPSI-III & WISC-III grafieken

Collega Judith Hendriks heeft voor zowel de WPPSI-III als de WISC-III een Excelbestand gemaakt waarin van beide tests een grafiek wordt weergegeven die niet chronologisch is opgebouwd, maar die in één enkele grafiek de subtestscores geclusterd per schaal/factor weergeeft. Een verfrissende invalshoek en wie weet voor u een aanvulling of alternatief op de gangbare grafieken die de afnamevolgorde aanhouden?

 

 

WPPSI-III subtest beschrijvingen

Orthopedagoog Lisa Flinkevleugel maakte een handig bestand met een uitgebreide beschrijving van de meetpretenties van alle WPPSI-III subtests.

 

 

WPPSI-III-NL koffer 2009.JPG

WPPSI-III Toelichting voor Ouders (versie juni 2017)

In de WPPSI-III Toelichting voor Ouders wordt in toegankelijke taal uitleg gegeven over intelligentie: wat is het, waarom is het belangrijk en hoe meten we het eigenlijk met deze test? Dit document kan ouders en leerkrachten helpen om het rapport, met alle termen en getallen, wat beter te begrijpen. Deze Toelichting is ontwikkeld door Yaron Kaldenbach en Corine van Zoest (psycholoog NIP, werkzaam in het speciaal onderwijs).

 

 

WPPSI-III transparante scoresleutels Symbool Zoeken

Voor de WPPSI-III heeft Apollo Praktijk transparante scoresleutels ontwikkeld die u helpen bij het snel en foutloos scoren van subtest Symbool Zoeken. Download hier een pdf-bestand met meer informatie en zie hoe deze veel prettiger werken dan de scoresleutels die met de test worden meegeleverd.

 

 

Link gerust naar deze website. Informatie mag echter niet zonder voorafgaande schriftelijke toestemming worden gepubliceerd/overgenomen op andere websites dan www.apollopraktijk.nl of worden aangepast (in welke vorm dan ook) zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Yaron Kaldenbach. Ook is het niet toegestaan de bronvermelding/auteur weg te laten, waardoor de suggestie kan worden gewekt dat iemand anders de bestanden op deze website heeft ontwikkeld. Voor zover het bestanden betreft waarvan Yaron Kaldenbach het copyright bezit, is het wel toegestaan deze te downloaden en intern op een centrale server/schijf van een instelling te zetten, voor intern gebruik. In dat geval wordt u wel aangeraden regelmatig te checken op de website of er recentere versies zijn verschenen en u kosteloos te abonneren op de Nieuwsbrief via ykaldenbach@hotmail.com. Bij belangrijke updates ontvangt u dan een e-mail. Ook is het toegestaan om de bestanden van Yaron Kaldenbach via e-mail in ongewijzigde vorm verder te verspreiden (als het om grotere groepen geadresseerden gaat, dan graag even vooraf overleg). Los van auteursrechtelijke redenen is het belangrijk dat de kwaliteit van de geboden informatie gewaarborgd blijft en dit kan niet langer worden gegarandeerd als anderen dingen aanpassen. Door één centraal podium te houden waar de informatie wordt gedeeld (deze website), kan iedereen erop vertrouwen dat men hier de meest recente versies vindt waarin verbeteringen t.a.v. evt. eerdere versies zijn aangebracht.